Geschiedenis in het kort                                                                                                                                             Bron NVSW

De Stabij komt, evenals de Wetterhoun, uit Friesland, vooral uit het Friese Woudengebied (het oosten en zuidoosten van Friesland). Het ras bestaat waarschijnlijk al sinds 1800 en werd in 1942 door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied erkend. De voorvaderen moeten waarschijnlijk gezocht worden bij de spanjoel (of spaniel), die tijdens de Spaanse bezetting meegekomen waren naar het noorden.
Het is een staande hond, die gebruikt werd voor de jacht op haar- en veerwild.
De Stabij was destijds een hond van ‘ de kleine (eenvoudige) man’, die hem terzijde stond bij de jacht, dienst deed als mollen- en bunzingvanger, optrad als waakhond en soms ook als trekhond werd gebruikt.
Het is een veelzijdige hond die tegenwoordig als gezelschapshond wordt gehouden. Buiten Nederland wint de Stabij aan populariteit in Denemarken, Noorwegen, Finland en Zweden. Hier wordt, in samenwerking met de onze rasvereniging, inmiddels op kleine schaal gefokt.

Ook in Amerika zijn tegenwoordig enkele Stabijs te vinden.

De Stabijhoun behoort tot Rasgroep 7 Staande Honden en is FCI erkend.

Gebruik

Het is nog niet zo heel lang gelden dat de Stabij uitsluitend leefde op het Friese platteland en zich op en rond de boerderij of de arbeiderswoning "noflik" (behaaglijk) voelde. De omschakeling van het sobere, kalme en rechtlijnige leven als boerenhond naar het stadse leven als gezelschapsdier betekende een forse omschakeling.

Het uitstekende karakter maakt de Stabij geschikt als huishond, maar dan wel een huishond die dagelijks veel beweging nodig heeft! De Stabij is een goede gezinshond, die zich aan het ´stadsleven´ heeft weten aan te passen, maar van het buitenleven houdt en graag met zijn/ haar baas in ´weer en wind´ de natuur in gaat. De Stabij is een prima werkhond, die, mits goed opgeleid, ook voor de jacht geschikt is.
Ondanks zijn open en tamelijk onbevangen karakter kan een Stabij in een drukke omgeving wat nerveus ogen. In huis is hij echter rustig en geduldig.

Toelichting: Als huishond is de Stabij aanhankelijk, zacht en lief, maar daarbuiten is hij bij tijd en wijle knap eigenzinnig en vinnig. Zijn karakter maakt hem uitstekend geschikt als gezinshond, maar zijn gestel is berekend op het buitenleven. De Stabij is open (heeft als het ware ´het hart op de tong´). Bij de Stabij merk je de invloed van de omschakeling van boerenhond naar gezelschapshond op zijn temperament duidelijker dan bij de Wetterhoun. De Stabij is zeker schrander en leert gemakkelijk, maar is minder gehoorzaam dan de raspunten doen vermoeden. Een duidelijke en consequente opvoeding van de Stabij is nodig, waarbij een tikkeltje ´kort aan gebondenheid´ van de baas zeker van pas komt bij de vorming van de Stabij. Eenkennig is de Stabij niet, hij is vriendelijk voor iedereen, maar niet direct een allemansvriend. Hij is lief voor kinderen.